Gürcüstan Mədəniyyəti – Gürcüstan.com

🍷 Şərab Mədəniyyəti

Gürcüstan, dünyada şərabçılığın beşiyi sayılır. 8000 illik şərabçılıq tarixi ilə bu ölkə, şərab istehsalının ən qədim ənənələrini qoruyub saxlayır. 2013-cü ildə gürcü kvevri şərabçılıq metodu UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil edilmişdir.

🏺 Kvevri nədir? Kvevri — şərab saxlamaq üçün yerin altına basdırılan gil barmaqdır. Bu üsulda üzüm şirəsi qabığı, tumları və zoğları ilə birlikdə fermentasiyaya buraxılır. Nəticə ənbər rəngli, özünəməxsus daddakı "narıncı şərab" olur.

Gürcüstanda 500-dən çox yerli üzüm sortu vardır. Ən məşhurları Rkatsiteli (ağ) və Saperavi (qırmızı) üzümlərdir. Kakhetiya bölgəsi ölkənin əsas şərab istehsal mərkəzidir.

🎵 Musiqi və Rəqs

Gürcü polifonik oxuması dünyanın ən unikal musiqi formalarından biridir. 2001-ci ildə UNESCO tərəfindən Şifahi Xalq İrsinin Şedevri elan edilmişdir. Üç səsli harmoniya — kisi, mürəkkəb ifadəli xalq musiqisinin əsasını təşkil edir.

Rəqslər

Gürcü milli rəqsləri öz ifadəliliyi, güc və zərifliyin birləşməsi ilə seçilir. Kişilər rəqsdə demək olar ki, yalnız ayaqlarının ucunda dayanır, qılınc gəzdirirlər. Qadın rəqsçilər isə uzun libaslarda süzgün hərəkətlər edirlər. Ən məşhur rəqslər arasında Kartuli, Acharuli və Mtiuluri vardır.

📚 Ədəbiyyat

Gürcü ədəbiyyatı V əsrdəki ilk yazılı abidələrdən bu günə qədər zəngin bir tarixə malikdir.

Şote Rustaveli (XII əsr)

"Pələng dərisi geymiş pəhləvan" (Vepxistqaosani) gürcü ədəbiyyatının zirvəsi sayılır. Bu epik poema 1600-dən çox misradan ibarətdir. Məhəbbət, cəsarət və dostluq mövzularını işləyən bu əsər bütün dünyada tərcümə edilmişdir.

Müasir Ədəbiyyat

XX əsr gürcü ədəbiyyatında Konstantine Qamsaxurdia, Mixeil Cavaxişvili, Otar Çiladze kimi böyük isimlər öne çıxır.

🍽️ Gürcü Mətbəxi

Gürcü mətbəxi Qafqaz, Yaxın Şərq və Avropa təsirləri altında formalaşmış, özünəməxsus bir kulinariya ənənəsidir.

Əsas Yeməklər

Xinkali — içi ətli xəmir kisəcikləri (Gürcü pelmeninə bənzər)
Xaçapuri — pendir doldurulmuş çörək; Gürcüstanın milli yeməyi
Mtsvadi — açıq odda bişirilmiş şiş kabab
Badricani Nigvzit — cevizli badımcan rulosu
Lobiani — lobya doldurulmuş çörək

Ədviyyat və Soslar

Tkemali — ərik/gavalı sosу
Satsivi — qoz ədviyyatlı toyuq
Ajika — isti bibər pastası
Sulguni — ənənəvi gürcü pendir növü
Xutsuri — ənənəvi çörək növü

🥂 Supra — Gürcü süfrəsi yalnız yemək deyil, bir mədəniyyət hadisəsidir. Tamada (süfrə başçısı) rəhbərliyi altında aparılan tostlar, dua, rəqs ve nəğmə ilə uzun sürən ziyafətlər Gürcüstanın sosial həyatının ayrılmaz hissəsidir.

🕌 Din və Mənəviyyat

Gürcüstanın əhalisinin təxminən 84 faizi gürcü pravoslav xristianıdır. Gürcü Apostol Kilsəsi dünyanın ən qədim kilsələrindən biri olub, müstəqil statusunu bu gün də qoruyur.

Ölkədə müsəlmanlar, Ermənilər, Yəhudilər və digər dinlərə mənsub əhali də yaşayır. Gürcüstanda dini tolerantlıq güclü ənənəyə malikdir.

🎨 İncəsənət və Memarlıq

Gürcü memarlığı xristian xaç kilsələrindən, qüllə evlərindən (xüsusilə Svanetidəki) və Tbilisinin rəngarəng taxtadan oyma balkonsuz tikililərindən ibarətdir. Mçetada, Gelati və Alaverdi monastırları dünya miras abidəsidir.

🎶 Gürcüstan Mədəniyyəti